Podstawowe zasady komponowania posiłków

O tym czy ilość oraz kaloryczność pokarmów w diecie dziecka jest prawidłowa informuje wskaźnik przyrostu masy ciała, który u dzieci poniżej 6 miesiąca życia powinien wynosić od 20 do 30 gramów na dobę. Jeżeli wykładnik ten jest niższy, oznacza to, że liczba posiłków oraz jakość pokarmu nie jest właściwa. Bardzo często konieczne okazuje się wówczas rozszerzenie diety dziecka o mleko początkowe, które ze wskazania lekarza do menu można wprowadzić po już w 1 miesiącu życia. Techniką zalecaną w tym szczególnym przypadku przez specjalistów, jest karmienie mieszane, czyli uzupełnianie mieszanką modyfikowaną karmienia mlekiem matki.

Komponując dietę dziecka należy zwrócić szczególną uwagę na skład ilościowy oraz jakościowy posiłków. Każda porcja powinna dostarczać maluszkowi niezbędnych składników pokarmowych, a więc węglowodany proste i złożone, białko, wielonasycone tłuszcze, wodę oraz witaminy i sole mineralne.

Płyny w diecie maluszka

Pierwsze herbatki z kopru włoskiego oraz rumianku, a także lekkie napary z herbatek owocowych dla niemowląt można wprowadzić do diety dziecka, które ukończyło 1 miesiąc życia. Jak wskazują specjaliści, woda z kranu, ze względu na zawartość chloru oraz związków miedzi może prowadzić do podrażnienia przewodu pokarmowego maluszka. Soki owocowe oraz kompoty wprowadzamy pomiędzy 17 a 23 tygodniem życia. By uniknąć uczulenia, w pierwszej kolejności należy podawać kompoty oraz musy kolejno z jabłek, gruszek oraz marchwi. Płyny podawane dzieciom nie mogą zawierać sztucznych barwników, aromatów oraz konserwantów. Niewskazane są również dosładzane napoje, mocne napary z herbaty, wody smakowe oraz gazowane.

Etapy rozszerzania diety dziecka

Dieta dziecka ulega zasadniczej zmianie począwszy od 17 tygodnia życia. Do jadłospisu malucha wprowadzamy wtedy dynię, jabłko, marchewkę, ziemniaki. Kolejność podawanych pokarmów nie ma istotnego znaczenia. Podawane w tym czasie produkty bezglutenowe to między innymi kaszka kukurydziana czy kleik ryżowy. Nowe posiłki nie mogą jednak całkowicie zastąpić karmienia piersią. Specjaliści zalecają, by poszczególne produkty wprowadzać pojedynczo, ilości 3 lub 4 łyżek, w kilkudniowych odstępach. Na talerzu półrocznego dziecka może pojawić się brokuł, pietruszka, seler, czarne jagody, ryż biały, cukinia, mięso jagnięce, mięso z indyka, mięso z królika oraz ryby. Dietę 7 miesięcznego malca wzbogacamy o buraki, kalafior, por, gruszkę, morelę oraz ½ żółtka. Kolejne porcje owoców, za wyjątkiem cytrusów wprowadzamy u dzieci, które przekroczyły 8 miesiąc życia. Wówczas posiłki można doprawiać delikatnymi przyprawami, jak na przykład majeranek. Sól oraz pieprz, a także cebulę, czosnek, groch, fasolkę, chleb i bułki, rzodkiewkę, kapustę koszoną, papaję, kukurydzę, pomidor i ogórek gruntowy, poziomki, truskawki, a także przyprawy: cynamon, kolendra, koperek oraz słodka papryka należy wprowadzić nie wcześniej niż u 9 miesięcznych maluszków. Cytrusy, podobnie jak jogurty i kefiry wprowadzamy dopiero w czwartym kwartale życia dziecka. Natomiast mleko krowie można podawać dziecku, które ukończyło 1 rok życia.

Nowe schematy żywienia zalecają, by pomiędzy 17 i 26 tygodniem życia w diecie dziecka pojawił się gluten. Wprowadzamy go w niewielkiej ilości – począwszy od 2 do 3 g, obserwując czy u maluszka nie wystąpiła reakcja alergiczna. Wśród tłuszczy zwierzęcych najbezpieczniejsze jest masło, zaś wśród roślinnych – oliwa z oliwek. Tłuszcze można dodawać w niewielkiej ilości do zupek. Warto unikać natomiast oleju sojowego, z kukurydzy, oleju ze słonecznika, margaryn i majonezów. Od 7 miesiąca powinno się podawać dziecku posiłki o bardziej stałej konsystencji, zachęcając je w ten sposób do żucia i gryzienia pokarmów. W diecie dziecka powinna występować ograniczona ilości cukru, a zamiast soków, wskazane jest podawanie dzieciom wody źródlanej, o obniżonej zawartości minerałów, jak na przykład Mama i ja. Bezpieczna dawka płynów w diecie dziecka powinna wahać się w granicach do 120 do 150 ml na każdy kilogram masy ciała.

Wielkość posiłów dziecka

Zarówno u dzieci kamionnych piersią, jak i tych żywionych mlekiem początkowym ważne jest przestrzeganie norm co do ilości posiłków. Dzieci powyżej 4 miesiąca, które są karmione sztucznie powinny dostawać ok 6 posiłków na dobę, przy zastrzeżeniu, że jedna porcja zawiera do 120 do 150 ml. Półroczny maluszek może być karmiony 5 razy w ciągu doby, gdzie objętość jednego posiłku wynosi ok. 180 ml. Maluszki w czwartym kwartale życia potrzebują średnio od 4 do 5 posiłków o objętości 220 ml każdy. W drugim półroczu życia zaleca się wprowadzenie ok. 2 posiłków innych niż mleczne. Ilość tą można zwiększyć do 4 porcji u dzieci, które przekroczyły 12 miesiąc życia. Podczas karmienia szczególną uwagę należy zwrócić również na proces przygotowywania posiłków dla dzieci. „Ryzyko alergii zostanie zminimalizowane, jeżeli pokarm podamy dziecku w bezpiecznej butelce wykonanej z plastiku bez bisfenolu A, a gotową kaszkę podgrzejemy w bezpieczny sposób wykorzystując w tym celu dobrej jakości podgrzewacz” - wyjaśnia Agnieszka Ślusarz z firmy Chicco.

Komentarz

Zalecenia ekspertów co do żywienia niemowląt są spójne. Do 6 miesiąca życia dziecko powinno być karmione wyłącznie piersią z zastrzeżeniem, że powinno się wprowadzić gluten w ilości 2-3 g na dobę po ukończeniu przez dziecko 17 tygodnia życia a przed ukończeniem 26. Zmniejszy to ryzyko wystąpienia celiakii i cukrzycy typu 1. Badania wskazuje też , że wprowadzanie do diety dziecka pokarmów uzupełniających jest bezpieczne między 4 a 6 miesiącem życia. Nie ma też pewnych dowodów, że opóźnianie wprowadzania do diety pokarmów uzupełniających takich jak: ryba, jaja lub orzechy zmniejsza częstość występowania alergii.

Dietę dziecka należy urozmaicać podając coraz to nowe smaki. U dzieci karmionych piersią zaleca się wprowadzenie pokarmów uzupełniających od 6 miesiąca życia, chyba, że dany niemowlak ma cechy niedoboru żelaza. W tym momencie produkty uzupełniające podajemy szybciej niż u dzieci karmionych sztucznie. Karmienie piersią utrzymujemy jak najdłużej. Odstawienie dziecka od piersi jest decyzją matki lub dziecka.

Komentarza udzieliła dr Edyta Śleszycka, lekarz, specjalista do spraw żywienia dzieci, członek Polskiego Towarzystwa Badań Nad Otyłością, Medycyny Prewencyjnej i Przeciwstarzeniowej oraz Pediatrycznego Forum Profilaktyki Chorób Cywilizacyjnych.